Sinds de start van de uitfasering van de gloeilamp, het gratis uitdelen van een LED lamp door de Postcode Loterij en de campagne Wat LED Je, is er veel geschreven over LED. Zoveel dat er ook een hoop onzin over LED naar buiten wordt gebracht. LED is voor het gros van de consumenten en ook voor een groot deel van de verkopers nog een heel abracadabra. Lux, lumen en candela worden te pas en te onpas gebruikt er wordt geschermt met vervangende vermogens die niet haalbaar zijn en alle LED wordt over één kam geschoren.
Is een Mercedes S klasse hetzelfde als een Peugeot 107? Nee, ze zijn zeker niet hetzelfde, maar het zijn beide wel auto's. En zo is het momenteel ook een beetje met LED. Veel aanbieders prijzen hun Peugeot 107 aan als een Mercedes S klasse en de consument of eindgebruiker komt van een koude kermis thuis. Voelt zich bekocht en heeft een negatief gevoel over LED terwijl dit helemaal niet nodig is.
Met een Mercedes S klasse kun je comfortable boven de maximum snelheid over de snelweg raze terwijl je met een Peugeot 107 toch wat minder comfortable van A naar B wordt gebracht.
Met LEDs is dit precies hetzelfde. Veel spots maken op dit moment gebruik van de zogenaamde Power LEDs. En alle Power LEDs worden als identiek aangenomen. Echter is dit niet juist. Net als bij automerken heb je ook onder de LEDs verschillende fabrikanten. En zoals je voor een auto kunt kiezen uit verschillende motoren kun je ook bij LED kiezen uit verschillende gradaties. Niet alleen in kleur, maar ook in lichtopbrengst.
Zelf maken wij voor 80% van onze producten gebruik van de CREE XR-E P4 LEDs. In de Cree XR-E serie heb je ook nog de N3, N4, P2 en P3. Het grootste verschil tussen deze is de lichtopbrengst. Een CREE XR-E N3 LED haalt slechts een lichtopbrengst van 56,8 lumen bij 350mA terwijl de CREE XR-E P4 LED een lichtopbrengst haalt van 80,6 lumen bij 350mA. Een halogeenvervanger met 3x CREE XR-E N3 heeft dan ruim 71 lumen minder aan lichtopbrengst dan een halogeenvervanger met de CREE XR-E P4 LED. Dat lijkt niet veel, maar het is toch fors als je een 35W halogeen spotje wilt vervangen.
Dit verschil zit hem niet alleen in de lichtopbrengst, maar werkt ook door in de aanschafprijs. Een CREE XR-E N3 LED is vele malen goedkoper dan de P4 LED. Hierdoor zal de uiteindelijke consumentenprijs ook vele malen lager zijn dan de halogeenvervanger met de P4 LED. Tenminste als de handelaar van de LED spots niet wil profiteren van de extra marge door de spot met N3 LEDs tegen dezelfde prijs als die van de P4 LED te verkopen.
Welke LED merken zijn er dan nog meer? Er zijn zeer veel LED fabrikanten waaronder Osram, Philips (de Luxeon LED), CREE, Edison en nog vele anderen die LEDs ontwikkelen voor bijvoorbeeld architectuur en entertainment toepassingen als Lamina en Luminus.
Hangt de kwaliteit van een LED spot dan alleen af van de gebruikte LEDs? Neen! Wat er ook mee speelt is de electronica in bijvoorbeeld de retrofit (gloeilampvervangers, halogeenvervangers, etc) lampen. Een enkele LED heeft bijvoorbeeld een maximale ingangsspanning van 3,9V. Dit betekend dat de 12V of 220V die bestaande fitting levert omgezet moet worden zodat de LED maximaal die 3,9V aan spanning krijgt. Veel LED fabrikanten kijken alleen naar de kosten en willen die extra componenten zo goedkoop mogelijk houden. Hierdoor bestaat dus de kans dat een LED spotje geen 50.000 uur haalt (komen we overigens verder in het artikel nog op terug) maar niet meer werkt na 10000 uur of in sommige gevallen de 1000 uur niet haalt. Er zijn gevallen bekend waarbij de LED spot al vanuit de doos defect is.
Wij proberen dit te voorkomen door ten eerste geen concessies te doen op de kwaliteit van de gebruikte componenten. Dit resulteert echter wel in een hogere verkoopprijs. Ten tweede proberen wij zoveel mogelijk om alle componenten en hun toleranties op elkaar af te stemmen zodat er geen grote gaten tussen de componenten en hun waarden komt te liggen. En ten derde laten wij onze LED spots na het productie proces tenminste 72 uur continue branden zodat in het geval van een slecht component deze er in dat stadium al uitgehaald kan worden. Dit betekend niet dat al onze lampen feilloos de 50.000 uur of door sommigen gestelde 100.000 halen.
Is de levensduur van 50.000 uur wel correct? Een LED zelf zal de 50.000 uur moeiteloos halen als aan alle voorwaarden voor maximale stroom, maximale spanning en de verschillende temperaturen wordt voldaan. In de praktijk blijkt echter dat sommige fabrikanten slordig omspringen met de maximale stroom en maximale spanning en vaak worden te maximale temperaturen compleet genegeerd. Hierdoor zal het zo zijn dat de levensduur van een LED gehalveerd wordt of nog erger er nog maar 20% van de normale levensduur overblijft. Dit heeft ook weer te maken met de gebruikte componenten zoals eerder aangehaald. Het nadeel voor de consument is dat deze aan de buitenkant van een spotje niet kan zien wat de kwaliteit is. Het enige wat een leidraad kan zijn is de prijs van een LED spotje. Als bijvoorbeeld een spotje € 10.00 kost en exact lijkend spotje bij leverancier B € 20.00 kost moet dat verschil ergens vandaan komen. Over het algemeen zit dat verschil in de prijzen van de gebruikte LEDs, Lenzen en overige componenten.
De kleur van het licht is zo blauwachtig wit, kan dat niet warmer? Ja hoor, zonder probleem. LEDs kunnen vanaf 2700K (bijna de kleur van gloeilamp en halogeenlamp) gemaakt worden. Alleen is de lichtopbrengst dan erg laag. Het meest gebruikt wordt een kleur in de lijn van 3000K tot 3400K waarbij de 3200K een van de meest gebruikte kleurtemperaturen is. Dit is iets koeler dan een gloeilamp maar nog steeds aangenaam warm.
Door veel LED verkopers wordt mij verteld dat ik LED niet kan dimmen. LED is prima te dimmen. De vraag is alleen welke soort u wilt dimmen. Een standaard 12V of 220V halogeenvervanger of gloeilampvervanger is niet dimbaar. Er wordt van alle kanten geroepen dat deze spots dimbaar zijn, en op het eeste oog zijn ze ook wel dimbaar alleen is van de buitenkant niet zichtbaar hoe betrouwbaar de electronica is die in de LED spot gebruikt wordt om te dimmen. Dit kan resulteren in het zoemen van de lamp wanneer u dimt, knipperen van de lamp wanneer u dimt, het doorbranden van de lamp en in sommige gevallen kunnen componenten uitelkaar spatten wat allerlei gevaarlijke situaties met zich mee kan brengen. Daarnaast is het zo dat in de bovengenoemde gevallen vaak niet traploos is te dimmen en dat dit in stapjes van 25% gaat of pas bij 50% gaat werken of een korte dim periode heeft in de lijn van 40% t/m 70% en daarbuiten er niets zichtbaar gebeurt. Behalve in de electronica.
Er zijn LED producten waar geen enkel electronisch component gebruikt wordt in de spot zelf en die met speciale LED dimmers aangestuurd kunnen worden. Dit zijn bijvoorbeeld LED inbouwspots, LED modules, LED strips en de losse LEDs zelf. Deze speciale LED dimmers of drivers zorgen ervoor dat er een maximale spanning of stroom wordt afgegeven aan de LED spot. Deze maximale stroom is de stroom waarop de LED spot kan werken. Vaak is dat 350mA of 700mA. Alle componenten die gebruikt worden in de LED voeding zijn hier ook speciaal voor gemaakt, samengesteld en in een behuizing geplaatst en deze kunnen traploos van 0-100% of 1-100% dimmen via een normale 0-10V of 1-10V draaipotmeter. |